2003 yılında insan genomunun dizilişinin tamamlanmasıyla genetik bilimi kanserin erkenden tespit edilmesinden diyabet hastalığına yeni umutlar sağlamaya kadar herşeye çözüm olanağı oluşturma konusunda büyük bir sıçrama yaşadı. Son zamanlarda duyurulan bir proje olan İnsan Genomu Projesi-Yazma (İng. The Genome Project–Write (HGP-Write)) bir laboratuvarda tüm insan genomunu kimyasal olarak üretmeyi hedefliyor. Bu konuyla ilgili yakın bir gelişme ise Science dergisinde bir makale olarak yayınlandı.
Bu projenin birincil amacı 10 yıl içinde 1000’e katlanan hücre hatlarındaki 100 milyar baz çifte kadar uzanan büyük genomları test etme ve mühendislik maliyetlerini düşürmektir. Bu makalede yazarlar, HGP-Write’ın insan hücre hatlarının tüm genom mühendisliğini ve tarımsal diğer organizmaları ile kamu sağlığını kapsadığını belirtiyorlar.
Hücre kültürü bitkisel ve hayvansal dokulardan elde edilen hücrelerin yapay bir ortamda kontrollü şartlar altında yetiştirilme sürecidir. Bu süreç daha çok hayvan hücrelerinin bilimsel amaçlarla incelenmesinde kullanılır. Kanser gibi hastalıkların araştırılmasında ya da tedavi yöntemlerinin geliştirilmesinde bu hücre kültürleri kullanılmaktadır. Bu hücre kültürlerinde belirlenen hücre hattından çoğaltılan hücreler sayesinde canlı üzerinde yapılamayan deneyler gerçekleştirilerek gerekli bulgular elde edilebilir. Hücre kültürleri dolayısıyla hücre hatları araştırma yapan bilim insanlarının en çok ihtiyaç duyduğu şey ve artık bu oldukça maliyetli olmakta. Bunun yanı sıra uzun ömürlü olmayan hücre hatlarının daha uzun ömürlü olması da bilim insanlarının ihtiyaçları arasında. Bu proje de bilim insanlarına ve dolayısıyla insanlığa yeni bir çözüm sunuyor. Araştırmacılar bu projede “ultragüvenli” insan hücre hattı üretmeyi planlıyor. Bunu yapmak için de kök hücreleri kullanacaklar.
Bu proje ile birlikte daha düşük maliyetli genetik mühendisliği ile büyüyen nakli yapılabilir insan organları, hücre hatlarındaki virüslere karşı bağışıklık gibi potansiyel uygulamalar gelişecek.
MIT, Harvard Tıp Okulu, Johns Hopkins Üniversitesi Tıp Okulu, Washington Üniversitesi, Yale Üniversitesi ve Columbia Üniversitesi dünyaca tanınmış üniversitelerden bilim insanları bu projenin gerçekleşmesi için kamu ve özel sektörden 100 milyon ABD doları kadar destek arıyor.
Gökhan Atmaca, MSc.
Takip: twitter.com/kuarkatmaca
İletişim: facebook.com/anadoluca
Referanslar:
Gizmag
https://tr.wikipedia.org/wiki/H%C3%BCcre_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC
